Podczas przejmowania opieki nad stroną zawsze zaczynam od jednej zakładki w panelu: lista użytkowników. Rekord, jaki do tej pory spotkałam, to jedenaście kont administratora na stronie trzyosobowej firmy. Były wśród nich dwie osoby, które odeszły dawno temu, agencja, z którą współpraca skończyła się dwa lata wcześniej, i konto o nazwie „test”, którego nikt nie potrafił wyjaśnić.
Konta i hasła to najmniej techniczna część bezpieczeństwa strony i zarazem ta, która najczęściej zawodzi. Nie potrzeba do niej wiedzy programistycznej ani żadnego budżetu — wystarczy przyjąć kilka zasad i raz na jakiś czas ich przypilnować. Opiszę je po kolei, w takiej formie, w jakiej ustalam je z klientami.
Hasła: przestań je wymyślać
Ludzka głowa nie nadaje się do tworzenia haseł. Wymyślamy słowa, które coś znaczą, dopisujemy rok, wstawiamy wykrzyknik i uznajemy, że jest bezpiecznie. Programy zgadujące hasła znają dokładnie te schematy, bo powstały na podstawie milionów haseł z wycieków.
Rozwiązaniem jest menedżer haseł — program, który sam tworzy losowe ciągi znaków i pamięta je za Ciebie. Ty zapamiętujesz jedno hasło do niego, resztą zajmuje się on. Darmowy Bitwarden wystarcza w zupełności; z płatnych popularny jest 1Password. Zapisany w menedżerze dostęp przestaje też krążyć w mailach i notatkach na kartkach pod klawiaturą.
Druga zasada jest równie prosta: hasło do panelu strony ma być używane wyłącznie tam. Jeśli to samo hasło masz w sklepie internetowym, na forum i w programie do faktur, o Twoim bezpieczeństwie decyduje najsłabszy z tych serwisów.
Drugi składnik logowania, czyli 2FA
Uwierzytelnianie dwuskładnikowe oznacza, że do zalogowania potrzebne są dwie rzeczy: coś, co wiesz (hasło) i coś, co masz (telefon). Nawet jeśli ktoś pozna Twoje hasło, bez kodu z telefonu nie wejdzie. To najskuteczniejsza rzecz, jaką można zrobić dla konta administratora, i zajmuje kwadrans.
W WordPressie włącza się to wtyczką — najczęściej używam WP 2FA albo modułu w Wordfence. Kod generuje aplikacja w telefonie, na przykład Google Authenticator lub Aegis. Kodów przez SMS unikam, bo są mniej pewne. Przy włączaniu zapisz kody zapasowe i schowaj je poza telefonem, żeby nie zostać za drzwiami po zgubieniu urządzenia.
Role: każdy dostaje tyle, ile potrzebuje
WordPress ma gotowe role, a większość osób ich nie używa, nadając wszystkim uprawnienia administratora. To tak, jakby dać klucz do sejfu każdemu, kto ma podlewać kwiaty. Podstawowe role wyglądają tak:
- Administrator — może wszystko, łącznie z instalowaniem wtyczek i usuwaniem strony. Powinny być najwyżej dwie osoby.
- Redaktor — pisze i publikuje wszystkie treści, ale nie rusza ustawień ani wtyczek.
- Autor — publikuje wyłącznie własne wpisy. Dobre dla współpracownika piszącego teksty.
- Współpracownik — pisze, ale nie publikuje; ktoś musi zatwierdzić.
- Subskrybent — tylko konto, bez prawa do edycji czegokolwiek.
W sklepie dochodzi rola kierownika sklepu, która pozwala obsługiwać zamówienia i produkty bez dostępu do ustawień technicznych. Dla osoby, która codziennie pakuje paczki, jest to rola wystarczająca i zdecydowanie bezpieczniejsza od administratora. Zmiana roli zajmuje kilka sekund i nikomu niczego nie utrudnia — w codziennej pracy różnicy nie widać, widać ją dopiero wtedy, gdy ktoś przejmie takie konto.
Konta po byłych wykonawcach
Osobny temat to dostępy, które zostały po zakończonych współpracach. Rzadko chodzi o złe intencje — po prostu nikt nie pomyślał, żeby konto usunąć. Ryzyko polega na tym, że takie konto ma zwykle najwyższe uprawnienia, słabe hasło sprzed lat i nikt nie zauważy, gdy ktoś się na nie zaloguje.
Przy rozstaniu warto przejść krótką listę: usunięcie konta w WordPressie z przypisaniem jego treści do innego użytkownika, zmiana hasła do hostingu i FTP, sprawdzenie, kto figuruje jako kontakt techniczny domeny, oraz odebranie dostępów w Google Analytics i Search Console. Zajmuje to dwadzieścia minut i zamyka sprawę raz na zawsze. Jeśli rozstanie było chłodne, warto dodatkowo sprawdzić, czy w panelu nie zostały klucze do zewnętrznych usług, na przykład do systemu płatności albo do wysyłki maili.
Przegląd kont raz na kwartał
Najlepiej działa stały termin, na przykład pierwszy tydzień kwartału. Wchodzisz w Użytkownicy i przy każdej pozycji odpowiadasz na trzy pytania: kto to jest, czy nadal jest potrzebny i czy ma odpowiednią rolę. Wszystko, co nie przechodzi tego testu, ląduje do usunięcia lub obniżenia uprawnień.
Przy okazji sprawdzam adres e-mail przypisany do konta administratora — zdarza się, że to skrzynka byłego pracownika, która już nie istnieje, więc powiadomienia i link do resetu hasła idą w próżnię. U klientów prowadzę taki przegląd w ramach opieki nad bezpieczeństwem i zwykle mieści się on w kilkunastu minutach na stronę.
Trzy rzeczy do zrobienia w ten weekend
Po pierwsze: załóż menedżer haseł i przenieś do niego dostęp do strony, hostingu i domeny. Po drugie: włącz drugi składnik logowania na wszystkich kontach administratora, zaczynając od swojego. Po trzecie: przejrzyj listę użytkowników i skasuj albo obniż wszystko, czego nie potrafisz uzasadnić.
To trzy godziny pracy, bez faktury i bez czekania na kogokolwiek. Żadna wtyczka zabezpieczająca nie zastąpi tych trzech kroków, bo zapora nie odróżni włamywacza od uprawnionego użytkownika, jeśli ten pierwszy zaloguje się poprawnym hasłem.
Jeśli nie masz pewności, kto ma dziś dostęp do Twojej strony — napisz, przejrzę konta i uprawnienia razem z Tobą. Porządkuję role, włączam dwuskładnikowe logowanie i ustawiam bezpieczne przechowywanie dostępów; potrzebuję konta administratora i informacji, kto pracował przy stronie wcześniej.
Ewelina Grzelak, EWELA design
tel. +48 511 254 321
e-mail: biuro@eweladesign.pl
Zobacz pakiety i ceny