Kiedy mówię klientowi, że jego stronę ktoś próbuje złamać kilkaset razy dziennie, zwykle słyszę: „Ale kto by się interesował moim zakładem fryzjerskim?”. Nikt konkretny. Ataki na małe strony prowadzą programy, które chodzą po kolejnych adresach w internecie i sprawdzają, czy da się gdzieś wejść. Nie wybierają ofiar, tylko okazje. Zhakowana strona fryzjera jest dla nich tyle samo warta co każda inna: to miejsce, z którego można rozsyłać spam, doklejać linki do cudzych stron albo podstawić fałszywy formularz płatności.
Zdecydowana większość włamań na WordPressie idzie tymi samymi kilkoma drogami, dobrze opisanymi i możliwymi do zamknięcia w jedno popołudnie. Pokażę te drogi po kolei, razem z tym, co realnie robię, żeby je zablokować u swoich klientów.
Droga pierwsza: stara wtyczka
To najczęstsza przyczyna, jaką widzę przy sprzątaniu po włamaniu. Nie chodzi o wtyczkę „złą”, tylko o taką, w której znaleziono błąd, autor go poprawił, a na Twojej stronie została stara wersja. Opis błędu jest jawny, więc automat wie, czego szukać i jak to wykorzystać.
Obrona jest nudna i skuteczna: aktualizować regularnie oraz usuwać wszystko, czego nie używasz. Nieaktywna wtyczka nadal leży na serwerze i nadal bywa podatna. U klientów po przejęciu strony potrafię usunąć od pięciu do dziesięciu takich pozostałości po poprzednich wykonawcach i po testach sprzed lat. Warto przy okazji sprawdzić, czy autor wtyczki w ogóle jeszcze ją rozwija — jeśli ostatnia aktualizacja jest sprzed trzech lat, lepiej poszukać zamiennika, zanim znajdzie się w niej dziura, której nikt nie załata.
Droga druga: zgadywanie haseł
Brute force to atak polegający na wielokrotnym zgadywaniu hasła. Program wpisuje kolejno tysiące kombinacji, korzystając z list haseł wyciekłych z innych serwisów. Jeśli login to „admin”, a hasło to nazwa firmy z rokiem założenia, sprawa jest przesądzona w kilka minut.
Ograniczam to trzema rzeczami. Ograniczeniem liczby prób logowania z jednego adresu, zmianą standardowej nazwy użytkownika oraz drugim składnikiem logowania. Do tego dochodzi rzecz, o której się zapomina: wyłączenie podpowiedzi przy błędnym logowaniu, żeby strona nie informowała, że sam login był poprawny. Osobno warto poprosić hosting o włączenie ochrony przed nadmiernym ruchem, bo przy intensywnym ataku zgadywania haseł strona potrafi zwyczajnie zwolnić albo przestać się otwierać, nawet jeśli hasło pozostanie nieodgadnięte.
Droga trzecia: XML-RPC i inne otwarte drzwi
XML-RPC to stary mechanizm, przez który zewnętrzne programy mogą łączyć się z WordPressem — kiedyś potrzebny do aplikacji mobilnej i do publikowania z zewnętrznych narzędzi. Dziś większość stron go nie używa, a on nadal odpowiada na zapytania i pozwala testować hasła znacznie szybciej niż zwykły formularz logowania.
Jeśli nie korzystasz z niczego, co go wymaga, warto go wyłączyć — robi się to wtyczką zabezpieczającą albo wpisem w konfiguracji serwera. Podobnie traktuję dostęp do plików instalacyjnych, listowanie zawartości katalogów i wykonywanie kodu w folderze z uploadami. To wszystko ustawienia, które robi się raz. Jeśli korzystasz z aplikacji WordPressa na telefonie albo z narzędzia, które publikuje wpisy zdalnie, sprawdź to przed wyłączeniem — inaczej odkryjesz brak XML-RPC w najmniej wygodnym momencie.
Droga czwarta: komputer i skrzynka właściciela
O tej drodze mało kto myśli, a bywa najprostsza. Hasło do panelu zapisane w pliku na pulpicie, dostępy wysłane mailem przed laty i wciąż wiszące w skrzynce, hasło FTP przechowywane w programie na komputerze z wygasłym antywirusem. Włamanie zaczyna się wtedy nie na serwerze, tylko przy biurku.
Warto też sprawdzić, kto w ogóle ma konto na Twojej stronie. Praktycznie zawsze znajduję tam konta byłych pracowników, stażystów i poprzedniego informatyka, często z uprawnieniami administratora. Konto, z którego nikt nie korzysta, jest czystym ryzykiem bez żadnej korzyści.
Co robię, zabezpieczając stronę
Zestaw jest powtarzalny i przy zwykłej stronie firmowej zajmuje mi około trzech godzin:
- Aktualizacja wszystkiego i usunięcie nieużywanych wtyczek oraz motywów.
- Przegląd kont: usunięcie zbędnych, obniżenie uprawnień, wymuszenie zmiany haseł.
- Dwuskładnikowe logowanie dla administratorów i ograniczenie prób logowania.
- Wyłączenie XML-RPC i edytora plików w panelu, jeśli nie są potrzebne.
- Zapora aplikacyjna i skaner plików z powiadomieniem mailem o zmianach.
- Kopie zapasowe poza serwerem, z co najmniej trzydziestodniową historią.
To jest dokładnie to, co składa się na moją opiekę nad bezpieczeństwem — jednorazowe ustawienie plus stałe pilnowanie, bo sama konfiguracja bez późniejszych aktualizacji starzeje się tak samo jak reszta strony.
Czego nie robić i jedna rzecz na dziś
Nie instaluj pięciu wtyczek zabezpieczających naraz — będą sobie przeszkadzać, spowolnią stronę i potrafią zablokować Ciebie samego. Wystarczy jedna, sensownie skonfigurowana. Nie kupuj też wtyczek z niepewnych źródeł ani wersji „premium za darmo” — to jeden z popularniejszych sposobów wprowadzenia szkodliwego kodu prosto do panelu.
Jeśli po tym tekście masz zrobić jedną rzecz, niech to będzie przegląd użytkowników. Wejdź w Użytkownicy w panelu i sprawdź listę: kto to jest, czy nadal współpracujecie i jakie ma uprawnienia. Zajmuje to pięć minut, a zamyka drogę, której żadna wtyczka za Ciebie nie zamknie.
Jeśli chcesz wiedzieć, którymi drzwiami można wejść do Twojej strony — napisz, sprawdzę to i przekażę listę konkretów do zamknięcia. Robię przegląd wtyczek, kont, ustawień logowania i kopii, a potem wdrażam zabezpieczenia; na start potrzebuję dostępu do panelu i do hostingu.
Ewelina Grzelak, EWELA design
tel. +48 511 254 321
e-mail: biuro@eweladesign.pl
Zobacz pakiety i ceny